Çene Eklemi Rahatsızlığı
     
     
     
 

Çene Eklemi Rahatsızlığı
.................................................................................
 
 

Çene Eklem (TME) Ağrısı

Gün içinde yüzlerce kez kullanıyor olmanıza rağmen "Temporo-mandibuler Eklem (TME) çene eklemi"ni hiç duymamış olabilirsiniz. Bu eklem alt çene ile kafa kemiklerinden temporal kemik arasındaki eklemdir. Başınızın her iki yanında, her iki kulağın önünde yerleşmişlerdir. Diz ekleminde olduğu gibi küçük disk yapısında kıkırdak bir yapı kemiklerin  arasına yerleşmiştir. Bu özellikli yapıda alt çene kemiği kıkırdak yapı üzerinden kolaylıkla kayar. Her çiğneme hareketinde bu kıkırdak yapı hareket eder. Sadece çiğneme anında değil konuşma ve yutkunma esnasında da hareket eder. Bu nedenle çene eklemi en çok kullandığımız ve en karmaşık eklemlerden birisidir.

Her iki kulağınızın ortasında, önde bulunan üçgen çıkıntı yapıların hemen üzerine parmaklarınızı koyarak bu eklemlerin yerini bulabilirsiniz. Sonra parmaklarınızı bu konumdan hafif öne kaydırın, çenenizi tam açarken ve kapatırken parmaklarınızı eklemler üzerine bastırın. Parmaklarınız altında hareketini hissettiğiniz eklem çene ekleminizdir. Bu eklemin hareketlerini bazen dış kulak yolundan da hissedebilirsiniz.

Çene eklemi rahatsızlığı olan kişilerde eklem hareketleri rahatsızlık verir. Muayeneyi yapan doktor da tanıyı koyabilmek için yukarıda tanımlanan manevralardan faydalanır.

 
 

Çene Eklemi Nasıl Çalışır?

Çenenizi çok kuvvetle kapattığınızda, dişleriniz arasında bulunan cisimlere kuvvet uygularsınız. Fizik kuralları düşünülürse, çene kaldıraç, çene eklemide destek noktasıdır. Aslında; dişler arasındaki cisme uygulanan basınçtan daha fazlası çene eklem yüzeyine binmektedir. Bu kuvvetleri dengelemek ve hasarı önlemek için çene kemiği ile kafa tabanı arasında bulunan eklem içindeki kıkırdak disk yumuşak bir yüzey oluşturur. Bu şekilde eklem serbestçe kıkırdak üzerinde en az sürtünme ile kayma hareketi yapar. Böylece; çiğneme esnasında oluşan kuvvetler daha geniş bir yüzeye dağıtılarak zedelenme riskini azaltır. Bu sisteme ek olarak, çeneyi açan ve kapatan birkaç kas gurubunun olması da çene eklemi fonksiyonuna yardımcı olur.

 
  Çene Eklem Rahatsızlığında Neler Hissedilir?

Ağrı, her yutkunmada, esnemede, konuşmada veya çiğnemede  keskin ve yanıcı tarzda olabildiği gibi künt ve devamlı da olabilir. Hemen kulak önünde ve eklem üzerinde olabildiği gibi başka yerlere de yayılma gösterebilir. Sıklıkla eklem etrafındaki yüz ve boyun kaslarında da spazmlara neden olur. Ağrı, başın yan taraflarında, yanakta, alt çenede ve dişlerde de hissedilebilir.

Ağrının sıklıkla odağı kulaktır. Bir çok hasta kulağında enfeksiyon olduğunu düşünerek doktora başvurur. Yapılan muayenede; kulak ağrısı olmasına rağmen beraberinde işitme kaybı yoksa, kulak zarının görünümü de normal ise rahatsızlığın çene ekleminde kaynaklandığı düşünülmelidir.

Çene eklem rahatsızlıklarında ağrıdan başka diğer bulguda; eklem hareketleri ile ses oluşmasıdır. Çenenin tam açılması ile eklem yerinden ayrılırken ses oluşur. Çene tam açıldığında eklemde kilitlenme oluşabilir, çene açık olarak kalabilir veya eklem rahatsızlığı çenenin tam olarak açılmasına izin vermeyebilir. Bazı hastalar da kulak çınlamasından şikayet etmektedirler.

Belirtiler:

  • Kulak ağrısı,
  • Çiğneme kaslarında ağrı,
  • Alın/yanak ağrısı,
  • Çene açılması ve kapanmasında ses oluşması,
  • Çenede kilitlenme,
  • Çeneyi tam açmada zorluk,
  • Baş boyun kas ağrıları.
 
 

Çene Eklem Rahatsızlığında Neler Olabilir?

Çene eklemi rahatsızlığında çoğu hastanın duyduğu ağrı; baskı ve gerilim altında kalan ve bu nedenle yer değiştiren disk şeklindeki eklem kıkırdağının etraftaki sinir liflerine baskısı sonucu oluşmaktadır.  Eklemin ses çıkarmasının veya yerinden çıkmasının nedeni, çene hareket ettiğinde eklem kıkırdak diskinin kaymasıdır. Bütün bunlara ek olarak çiğneme kaslarında  spazm, ağrı ve hassasiyet de oluşur.

Çeneye yönelik büyük, küçük travmalarda çene eklemi problemlerinin oluşmasına  neden olur. Dişlerini sıkma veya gıcırdatma alışkanlığı da eklem yüzeylerindeki kıkırdak yapıya sürekli bir baskı uygulanmasına neden olur. Bu sürekli baskı kıkırdağın kendisini yenilemesine fırsat vermez ve şikayetlerin artmasına yol açar. Birçok hasta başkaları tarafından kendilerine söylenene kadar dişlerini sıkma veya diş gıcırdatma alışkanlıklarından habersiz olarak yaşamaktadır.

Gün boyunca sakız çiğnemekte bu tür rahatsızlıklara neden olmaktadır. Stres ve diğer psikolojik problemler de bu rahatsızlığın gelişmesinde rol almaktadır. Diğer faktörler ise dişlerin kapanışının uygun olmaması veya tam olmaması ve  artritdir. Eklem içindeki diske ve eklem yüzeyi üzerine yoğun ve sürekli baskı,  hasarın daha fazla büyümesine yol açar.

 
 

Çene Eklemi Rahatsızlığında Neler Yapılabilir?

Çene eklemi şikayetleri baş boyun bölgesini ilgilendiren bir rahatsızlık olduğundan ve hastalar daha çok kulak ağrısından şikayetçi olduğundan, bu rahatsızlığın tanısı  kulak burun boğaz hastalıkları uzmanınca konmaktadır. Tanı hastanın hikayesi ve dikkatli bir fizik muayene ile konulabilir. Eğer tanı erken konursa, aşağıda belirtilen, hastanın kendisinin uygulayabileceği basit tedbirler ile tedaviye cevap alınması sağlanabilir.

  • Yumuşak gıdalar ile beslenerek kasları ve eklemleri dinlendirmek,
  • Sakız çiğnememek,
  • Çene eklemini aşırı zorlamamak, dişleri sıkmamak,
  • Nemli, sıcak kompres ile eklemleri ve kasları gevşetmek.

Ani eklem hasarlanması, travma durumlarında; hemen travma sonrası eklem üzerine buz uygulaması ödem oluşumunu önleyecektir. Gevşeme teknikleri, stres azaltma, hasta eğitimi yanında doktor tarafından önerilen dozlarda anti-enflamatuar, kas gevşetici ilaçlar kullanılması gerekecektir.

Ekleme olan basıyı azaltan, kişiye uygun diş kapanışına göre imal edilmiş diş protezlerinin kullanılması tedavi yöntemleri arasındadır. Alt ve üst çene kapanışını zaman içinde düzenleyen ortodontik malzemeler yanında çok ileri vakalarda cerrahi müdehaleler de hastasına göre düşünülebilir.

 
 

BAŞA DÖN

 
 
©2007  KBB MERKEZİ                      

Anasayfa

Hakkımızda
Uygulamalar
Bilgiler   Belgeler
Adres - Kroki
Çocuklar İçin Çocuk Ameliyatları

BAŞA DÖN